تبلیغات
امام حسن مجتبی (علیه السلام) - حکم تقلید در اصول دین
امام حسن مجتبی (علیه السلام)
صد ها هزار یوسف اگر بخشدم خدا/مویی ز روی یوسف زهرا نمی شود
جمعه 20 تیر 1393 :: نویسنده : mohammad hossein

به نام خدا

 

یکی از پرسش هایی که در زمینه مسائل اعتقادی ذهن ما را به خود مشغول میدارد این است که: آیا ما چون در یک خانواده مسلمان به دنیا آمده ایم مسلمانیم؟ و اگر این طور است آیا این دین ارزشی دارد یا نه؟

درست است که داشتن خانواده‌ای مسلمان از نعمت‌های خداست ولی از ما برای داشتن اعتقادات صحیح و منطقی سلب تکلیف نمی‌کند. عقاید، تقلیدی نیستند و هر شخصی با توجه به معلومات و سواد خود باید برای آنها دلیل داشته باشد.

 

ادامه پاسخ در ادامه مطلب

هر انسانی باید در اعتقادات خود محکم و ثابت قدم باشد و این که ما در خانواده‌ای مسلمان متولد شده‌ایم دلیل نمی‌شود تنها به همین خاطر مسلمان باشیم.

انسان باید هرعقیده را با برهان و عقل بپذیرد حتی اگر در جایی باید تقلید کند تقلید او بایستی مبتنی بر یک برهان و دلیل عقلی باشد.

هر اعتقادی که انسان پیدا می‌کند لوازمی دارد و جدا از عمل نیست؛ مثلا اعتقاد داشتن به این که قیامتی است می‌طلبد که ما در طول شبانه روز طوری عمل کنیم که بتوانیم در محکمه عدل الهی پاسخگو باشیم. یا مثلا اعتقاد به نبوت و این که حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرستاده خدا است اقتضا دارد که مو به مو دستورات ایشان را طوطیای چشم کنیم و در حد توانمان به آنها عمل کنیم.

اصول دین تحقیقی است نه تقلیدی

منظور از این که «تقلیدی نیست»، یعنی باید خودتان فهم کنید، نه این که بگویید من معتقدم که عالم هستی خالقی دارد،یا چون پدر و مادرم گفته‌اند، یا معلمی گفته، یا مجتهدی گفته است و یا حتی چون پیامبر و اهل بیت (ع) گفته‌اند. و این «فهم» کار عقل و قلب است و نه کار مطالعه و مقایسه.

دقت کنیم که اگر چه «علم» نور و چراغ را عقل است، اما چنین نیست که اگر کسی «علم» نداشت، یقیناً «عقل» هم نخواهد داشت. اتفاقاً گاهی بر عکس هم می‌شود، یعنی بسیاری هستند که علم دارند، ولی عقل ندارند.

مرحوم مظفر از علماء بزرگ شیعه می فرماید: «شناسایی اصول عقاید از راه تفکر و تدبر پیش از آن که از راه شرع واجب باشد از راه عقل واجب است».(محمد رضا مظفر، عقائد الامامیه، ص 32)

در بخش احكام نیز در ضروریات و موارد بدیهی نیز تقلید نیاز نیست. مانند وجوب نماز و روزه، نیازى به تقلید نیست ولى در غیر ضروریات دین تقلید لازم كند.(احكام غیر ضرورى، به احكامى گفته مى شود كه مورد اختلاف علما باشد، مانند احكام شك در نماز و سجده سهو و مقدار زكات و بخش زیادى از احكام طهارت، نماز، روزه و حج و همچنین هر حكمى كه دلیلى در باره آن وارد نشده باشد، مكلف باید در این احكام از مجتهد جامع الشرایط، تقلید كند.)

 از این رو برخی بزرگان گفته اند: «شخص مسلمان باید عقیده اش به اصول دین از روی بصیرت باشد و نمی¬تواند در اصول دین تقلید نماید، یعنی گفته کسی را که علم به آن دارد به صرف آن که او گفته است قبول کند. ولی چنانچه کسی به عقاید حقه دین یقین داشته باشد و آن ها را اظهار نماید و از روی بصیرت باشد آن شخص مسلمان و مومن است و همه احکام اسلام، ایمان بر او جاری می شود و اما در احکام دین در غیر ضروریات و قطعیات باید شخص یا مجتهد باشد که بتواند احکام را از روی دلیل به دست آورد یا از مجتهدی تقلید کند یا از روی احتیاط طوری به وظیفه خود عمل کند که تعیین کند تکلیف خود را انجام داده است. پس کسانی که مجتهد نیستند و نمی توانند به احتیاط عمل کنند واجب است از مجتهدی تقلید نمایند».(آیت الله سیستانی، رساله توضیح المسایل ۱۳۸۸، ص ۱۰)

پس تقلید منحصر در فروع دین است و به اجماع فقیهان، تقلید در اصول عقاید (توحید، عدل، نبوت، امامت و معاد) جایز نمى باشد.

از همین رو، اسلام تقلید در اصول عقاید را نهی کرده است و با اصرار تمام از مردم می خواهد که بدون تحقیق و برهان عقل از هیچ عقیده ای پیروی نکند. از ظن و گمان تبعیت نکنند(الأنعام : 116، الأنعام : 148، یونس : 36، یونس : 66، النجم : 23، النجم : 28)

فلاسفه و متکلمان نیز، تقلید در اصول دین را مردود میدانند حتی فقها در رساله های عملیه تصریح می کنند که مسلمان باید به اصول دین یقین داشته باشد و تقلید در اصول دین جایز نیست و قرآن کریم کسانی را که از پدران و گذشتگان خود تقلید می کنند سرزنش می کند. « وَ إِذَا قِیلَ لَهُمُ اتَّبِعُواْ مَا أَنزَلَ اللَّهُ قَالُواْ بَلْ نَتَّبِعُ مَا أَلْفَیْنَا عَلَیْهِ ءَابَاءَنَا أَ وَ لَوْ كاَنَ ءَابَاؤُهُمْ لَا یَعْقِلُونَ شَیًْا وَ لَا یَهْتَدُونَ»( بقره آیه 170 و مائده آیه 104)؛ «و چون به ایشان گفته شود آنچه خدا نازل كرده پیروى كنید مى‏گویند: نه، ما تنها آن را پیروى مى‏كنیم كه پدران خود را بر آن یافتیم آیا اگر پدران ایشان عقل نمى‏داشتند و هیچ چیز نمى‏فهمیدند و راه به جایى نمى‏بردند باز هم پیرویشان مى‏كردند».

 

منابع:www.tebyan.net

پرسمان دانشجویی

بقره 107،مائده 104

 

مباحث بیشتر در پست های آینده انشاءالله





نوع مطلب : توحید، 
برچسب ها : تقلید، اصول دین، اعتقادات، احکام، عقاید، ضروریات، تکلیف،
لینک های مرتبط :
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


درباره وبلاگ

با کپی برداری و نشر مطالب این وبلاگ،ما رو بسیار خوشحال میکنید...
لطفا از عناوین مطالب هم دیدن کنید.
نظر یادتون نره...

مدیر وبلاگ : alireza
پیوندهای روزانه
صفحات جانبی
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :